Vrijdag 14 december 2018

RTCS bestraling in Suriname uniek in Caribisch gebied 3

RTCS bestraling in Suriname uniek in Caribisch gebied 1Het Radiotherapeutisch Centrum Suriname (RTCS) is één van de pronkstukken van Suriname. Medisch hoofd Harie Basdew, radiotherapeut-oncoloog, en operational manager Sharita Gangaram Panday geven inzage in de werkwijze van het centrum. Een team van 23 personen, dat bestaat uit laboranten en verpleegkundigen en baliepersoneel, werkt dagelijks aan het bieden van kwaliteitsgezondheidszorg aan patiënten. De begeleiding vindt plaats door de laboranten.
De werkzaamheden geschieden volledig digitaal in het RTCS. Het centrum bestaat nu reeds 8 jaar en is uniek in Suriname. Het unicum beperkt zich niet tot ’s landsgrenzen, de diensten van het RTCS gaan verder dan alleen Suriname. Vele landen in het Caribisch gebied, met name Curaçao en Aruba, ontberen deze hightech bestralingsapparatuur. Patiënten uit deze landen worden dan ook bestraald in Suriname. Jaarlijks worden 350 personen behandeld in dit centrum en het betreft echter niet alle kankergevallen van ons land.

Tijdens het bestralingstraject mogen geen behandelingen worden overgeslagen, vandaar dat er ook een opvangfaciliteit is voor personen uit de districten. “Elke Surinamer kan voor de behandelingen in aanmerking komen”, zegt Gangaram Panday. Door het RTCS zijn de 3 belangrijkste behandelmethoden tegen kanker mogelijk. Dit zijn chirurgie, chemotherapie en radiotherapie. Voor de meeste landen in het Caribisch gebied is dit nog een brug te ver. “Alle kosten worden gedekt door het ministerie van Volksgezondheid, als onderdeel van het Academisch Ziekenhuis”, zegt Gangaram Panday.
Patiënten vinden hun weg naar het RTCS via de huisarts en specialist. “Het medisch team houdt wekelijks overleg en bekijkt of bestraling voor de betreffende patiënt de beste behandelmethode is. Bij baarmoederhalskanker kan de patiënt, die zich in stadium 1 bevindt en geen andere klachten heeft, geopereerd worden. Bij andere klachten, zoals hartklachten, waardoor een operatie bemoeilijkt wordt, komt bestraling aan te pas”, licht Basdew toe.
“Voor de bestraling kijkt de chirurg allereerst naar de omvang van de afwijking, en welke complicaties er zijn. Na de operatie wordt beoordeeld welk deel door de chirurg is verwijderd. Hierna kan, na enkele andere beoordelingen, bepaald worden of een patiënt voor bestraling in aanmerking komt. Een andere mogelijkheid is dat er eerst chemo en daarna bestraling plaatsvindt”, zegt Basdew.

Operational manager Gangaram Panday vult aan dat de bestraling niet eenmalig is, maar met uitzondering van de weekenden aaneengesloten moet plaatsvinden. Het is als een kuur en je mag geen enkele dag overslaan, zegt de operational manager. De bestralingskuur varieert per kankersoort.

“Hoewel bestraling een uitkomst biedt voor vele gecompliceerde gevallen, is de behandelmethode niet vrij van mogelijke bijwerkingen. Dit is ook afhankelijk van het bestralingsgebied”, zegt Basdew aan Dagblad Suriname. Behalve dat je de tumor bestrijdt, tref je ook normaal weefsel. Droge mond, smaakverlies en dik slijm worden genoemd als voorbeeld.

Kajol Sahibdin, klinisch fysicus in opleiding, controleert alle bestralingsplannen en let op de fysische aspecten van het plan. Sahibdin doet de metingen aan de apparatuur en doet de wekelijkse, maandelijkse, driemaandelijkse, halfjaarlijkse en jaarlijkse controles. “De controles dienen om er zeker van te zijn dat de juiste doses door het apparaat worden afgegeven aan de patiënt en dat er geen afwijkingen optreden tussen de dosis die door de planning is bepaald”, zegt de aanstaande klinisch fysicus. Het aspect veiligheid wordt niet uit het oog verloren. Sahibdin verricht ook metingen voor de veiligheid van het personeel, de patiënt en het publiek. Met name de grote berg zand aan de voorzijde van het gebouw, dient als schild tussen de bestralingsruimte en het publiek aan de buitenzijde van het gebouw.

RB