Vuilnisbelt
opruimen en ruimte voor een moreel landschap?
Paramaribo - De president van de Republiek
Suriname gebruikte in zijn traditionele nieuwjaarstoespraak
de metafoor van een vuilnisbelt met zijn terugblik op 2007.
Iedereen kan zich een goede voorstelling maken van zaken op
een vuilnisbelt: stank, rommel, ongeorganiseerde boel, wet
van de sterkste, verlaten, etc. Hij gebruikte ook op zich
woorden als ‘kringloop’ en ‘het concentreren op donkere
plekken uit het verleden’. Zijn toespraak kwam erop neer:
laten wij de rotzooi van 2007 achter ons laten en 2008 zien
als nieuwe kansen en nieuwe uitdagingen.
Maar hoe ruim je een vuilnisbelt op als je niet eens een goed
functionerend vuilophaalsysteem hebt? Het staatshoofd heeft
ook opgeroepen tot samenwerking. Het is niet alleen de
regering die verantwoordelijk is voor het organiseren van
voorspoed in ons land, maar dat doen wij met zijn allen.
Maar, nauwelijks nadat de letters van de toespraak zijn
opgedroogd op papier komt de vraag hoe wij inhoud kunnen
geven aan het verzoek van het staatshoofd. Om een moreel
landschap te schetsen hebben wij moraalridders nodig en
rolmodellen. Wij weten dat deze figuren zeer schaars zijn in
ons geliefd Suriname. Daarnaast moet je het volk
onderwijzen, vormen en trainen in morele normen en waarden
en burgereducatie.
En hoe ga je de ‘rotte appels’, de bestaande vuilnismannen en
de vuilstortplaatsen opruimen, die er nog steeds zijn in ons
politiek-bestuurlijk systeem? En waarmee onze president
dagelijks heeft te maken en zelfs ermee wordt gechanteerd?
Juist zou de eerste burger van ons land het voorbeeld moeten
geven door ’schoon schip’ te maken. Doet hij dit, dan worden
vele landgenoten direct lid van de NPS. Doe je dit niet, dan
zal het staatshoofd aan het begin van 2009 weer moeten
uitkomen met een moreelopvoedkundig verhaal. Laten wij ons
wagen op glad ijs en kijken naar wat er onder morele normen
en waarden zoal kan worden verstaan. Onze hoogste morele
kwaliteiten zijn die kwaliteiten, die nodig zijn om onze
hoogste menselijke waarden realiseerbaar te maken en waar al
onze overige morele kwaliteiten uit voortkomen.
Wij noemen een paar van deze kwaliteiten. Integriteit is onze
hoogste morele kwaliteit omdat zij de belangrijkste
voorwaarde is voor de realisatie van onze allerhoogste
menselijke waarden en omdat zij een voorwaarde is voor alle
andere hoogste morele kwaliteiten. Gevoelens van
verbondenheid zijn de basisvoorwaarde om sociaal te kunnen
functioneren; zij impliceren sympathie. Empathie is de
basisvoorwaarde voor spontaan en natuurlijk menselijk
respect. Rechtvaardigheid is de basisvoorwaarde voor vrede,
democratie en (grond)wettelijke bepalingen.
Verantwoordelijkheidsbewustzijn is voorwaarde voor zuivere
democratie, rechtvaardigheid, en om sociaal te kunnen
functioneren. Realisme is voorwaarde voor rechtvaardigheid
en om intelligent te kunnen functioneren.
En tenslotte is intelligentie voorwaarde voor
rechtvaardigheid, democratie en vrede. De functie van onze
morele normen is om onze hoogste menselijke waarden te
beschermen en te consolideren.Onze morele normen zijn in het
algemeen bepalend voor waar we in ons gedrag of handelen
grenzen overschrijden. Respect is onze meest fundamentele
norm, omdat al onze andere universele menselijke normen op
haar gebaseerd zijn.
Vrijheid, rechtvaardigheid, gelijkheid, democratie, universele
mensenrechten en onze (grond)wettelijke bepalingen zijn alle
gebaseerd op ons respect voor de andere mens. Spontaan en
natuurlijk menselijk respect is echter het gevolg van
integriteit, empathie en gevoelens van menselijke
verbondenheid: onze meest fundamentele morele kwaliteiten.
Om vrijheid als één van onze hoogste menselijke waarden te
kunnen handhaven, is het ook nodig vrijheid te benoemen tot
een fundamentele norm. Echter, ook zijn voor vrijheid
belangrijk: respect, onze meest fundamentele norm en onze
andere fundamentele normen van rechtvaardigheid, gelijkheid,
democratie, universele mensenrechten en onze
(grond)wettelijke bepalingen.
Ook om rechtvaardigheid als één van onze hoogste menselijke
waarden te kunnen handhaven is het nodig haar te benoemen
tot norm. En ook zijn hiervoor weer belangrijk respect, onze
meest fundamentele norm, en onze andere fundamentele normen
van gelijkheid, democratie, universele mensenrechten en onze
(grond)wettelijke bepalingen. Om gelijkheid zo veel mogelijk
als fundamentele sociale waarde te kunnen beschermen, is het
goed haar te benoemen tot norm. Onze gelijkheidsnorm komt in
eerste instantie voort uit onze fundamentele respectsnorm;
denk maar aan onze grondwet met haar verbod op
discriminatie, dat ook op respect gebaseerd is.
Ook is gelijkheid een basisnorm ten aanzien van alle andere
wetgeving en rechtspraak.Fundamentele menselijke gelijkheid
is tevens een basisnorm voor de internationaal erkende
universele rechten van de mens. Ook weer om haar als waarde
te beschermen, is het goed democratie te benoemen tot een
morele norm. Zij komt voort uit onze vrijheids-,
rechtvaardigheids-, gelijkheids- en respectsnorm. Onze
hoogste menselijke waarden van geluk, liefde en vrede kunnen
we moeilijk benoemen tot norm, omdat zij spontane en
individuele ervaringen zijn.
Zij vormen het resultaat of de uitkomst van al onze andere
waarden, normen en morele kwaliteiten. Concluderend moeten
wij stellen dat hetgeen de president heeft gezegd in zijn
cryptische nieuwjaarsboodschap naar de natie toe geen
kattenpis is en niet eenvoudig is om te begrijpen en te
implementeren voor een leek. Kortom: zware wiskunde voor ons
allen om uit te gaan werken en te gaan begrijpen. Het
staatshoofd zou ons een goede dienst bewijzen door vaker
(wekelijks) het volk toe te spreken via de media over morele
normen en waarden.
Banner pagina
Bij overname Bron vermelding verplicht
/ Dagblad Suriname.
Om deze website te bekijken heeft u
Macromedia Flash player
7.0 of hoger nodig.
Indien uw browser geen scripting support, gelieve de
Java
software te downloaden.
