Onverantwoord
ondernemen in de Republiek Paramaribo - We zijn weer knap te kijk gezet middels
een scriptie van Edo de Vries Robbé, student aan de
Universiteit Utrecht van de Faculteit der Sociale
Wetenschappen en studierichting Antropologie. Het gaat hier
om een nationaal in Nederland bekroonde scriptie. Deze
scriptie is een economisch-antropologische analyse van de
informele, illegale en criminele economische activiteiten in
Suriname. Verdrietig word je als de scriptie leest en over
stigmatiseren gesproken? Het resultaat is indrukwekkend en
moedeloos makend. Arm Suriname, bedelaar op een gouden bank!
De voormalige kolonie heeft alles in zich om uit te groeien
tot een welvarend land. Het klimaat is ideaal voor het
verbouwen van gewassen, de kust krioelt van de vis en de
bodem zit barstensvol goud, olie en bauxiet.
En toch is Suriname door
armoede, wanbestuur en corruptie verworden tot een speeltuin
voor drugshandelaren en smokkelaars van goud en mensen.
Hoewel over de problemen in Suriname al het nodige is
geschreven, ook door wetenschappers, reisde De Vries Robbé
in 2002 naar Paramaribo om in het hol van de leeuw met meer
dan honderd informanten te spreken over fraude, corruptie en
de handel in goud en drugs. Daar is veel lef voor nodig, al
laat de maker in het voorwoord weten tijdens zijn verblijf
een goede nachtrust te hebben genoten. Het wekt geen
verbazing dat in een dergelijke omgeving criminele
activiteiten kunnen opbloeien. De Vries Robbé beschrijft
onder meer hoe eenvoudig het voor buitenlanders is met zwart
geld een onderneming te beginnen in Suriname. In ruil voor
smeergeld zijn banken en douaniers graag bereid tot het
verstrekken van de benodigde papieren. Door verder
bijeenkomsten van politieke partijen te financieren en geld
te steken in culturele activiteiten en sporttoernooien, weet
de ondernemer zich verzekerd van een ongestoorde
bedrijfsvoering. Volgens schattingen wordt zestig procent
van de Surinaamse bedrijven met zwart geld gefinancierd.
Maar Suriname kent meer wasmachines voor zwart geld. Het
land heeft maar liefst dertien casino's, die veelal in
handen zijn van criminelen en oud-militairen. Auto-showrooms
in Paramaribo staan vol met de duurste modellen, zonder dat
er één auto wordt verkocht. Financieel deskundigen verbazen
zich verder over de vele cambio's in de stad, de kleine
wisselkantoren die door hun omzet samen meer invloed heten
te hebben op de wisselkoersen dan de Centrale Bank van
Suriname.
Het is allemaal
nog maar klein hier in vergelijking met de bedrijvigheid van
de drugshandel in het land. De Amerikaanse ambassade in
Suriname schat dat jaarlijks vijftig tot honderd ton cocaïne
via het land naar afzetgebieden wordt gesmokkeld, een tiende
van de wereldproductie. Een bewijs voor het gelijk van de
Amerikanen ligt in de prijs van een kilo cocaïne in
Suriname: vierduizend dollar, een koopje in vergelijking met
de bijna dertigduizend dollar die een kilo in Europa moet
opbrengen. De tragiek van de Surinaamse betrokkenheid bij de
drugshandel ligt in het voortbestaan, ondanks de komst van
de regering-Venetiaan. Naar verluidt kon legerleider Desi
Bouterse, internationaal in de ban gedaan na de
decembermoorden, geen weerstand bieden aan het aanbod van de
Colombiaanse drugskartels voor een lening van vijftig
miljoen dollar. In ruil verleende het militaire regime
aanvankelijk hand- en spandiensten aan de drugskartels, om
later zelf een actieve rol te spelen in de wereldwijde
handel in drugs en wapens. Maar nu is de macht in handen van
de onkreukbare Ronald Venetiaan. Die heeft - na jaren van
wanbeheer door zijn voorgangers - weer enigszins orde op
zaken gesteld.
Op de
drugsmaffia heeft hij echter geen enkele invloed en hoe kan
het ook anders met een gebrekkig opsporingsapparaat,
anderhalve drugshond en een uitgestrekt en ondoordringbaar
binnenland met tientallen goed onderhouden illegale
landingsbanen? Volgens de informanten van De Vries Robbé is
Nederland nog steeds het belangrijkste afzetland. De
smokkelaars krijgen in ons land waardepapieren overhandigd
die in China of Japan kunnen worden verzilverd. Van dit geld
worden auto's en levensmiddelen gekocht die weer naar
Suriname worden verscheept. Het zou een verklaring kunnen
zijn voor de overvolle showrooms en supermarkten in
Paramaribo. ‘Waar zaken vroeger in het duister gebeurden,
gebeuren ze nu openlijk’, vertelde een oud-minister hem.
‘Bijna alle instituten zijn zo gecorrumpeerd dat de overheid
geen gezag meer heeft.’ Als voorbeeld noemde hij de
schenking door India, enkele jaren terug, van tienduizend
fietsen voor de bevolking.
De gratis
rijwielen werden verkocht door de ex-minister van Openbare
Werken, de opbrengst verdween in de zakken van de top van
het ministerie en ook die van het ministerie van Handel en
Industrie. De brandstof voor corruptie is de wederzijdse
afhankelijkheid binnen de relatief kleine gemeenschap in
Suriname. In ruil voor politieke steun krijgen kiezers een
baantje op een ministerie aangeboden of een
exportvergunning. Het gevolg van deze werkwijze is, dat op
de ministeries vele honderden slecht gekwalificeerde
ambtenaren werkzaam zijn, wat nieuwe corruptie en fraude in
de hand werkt. De meeste gesprekspartners vertelden De Vries
Robbé deze structurele incompetentie van het
overheidsapparaat te beschouwen als grootste belemmering
voor de ontwikkeling van Suriname. In zijn conclusies geeft
De Vries Robbé de ingrediënten voor het tegengaan van de
informele en criminele economie die ons bekend klinken in de
oren: meer controle, goed bestuur, nieuwe werkgelegenheid
en, in zijn algemeenheid, een verandering van cultuur. Over
de mogelijkheid van verandering is hij somber: zonder geld
lijkt de overheid weinig te kunnen uitrichten tegen het
bederf. Jammer, stelt De Vries Robbé, die ondanks het
deprimerende onderwerp tijdens zijn verblijf, veel van
Suriname is gaan houden.
Banner pagina
Bij overname Bron vermelding verplicht
/ Dagblad Suriname.
Om deze website te bekijken heeft u
Macromedia Flash player
7.0 of hoger nodig.
Indien uw browser geen scripting support, gelieve de
Java
software te downloaden.
