Nationaal >
Dr. van Dijk - Silos van het OKB:
“Er zijn momenteel nul partijen geregistreerd bij het OKB”   

Geplaatst: 24/07/2009

Paramaribo -  Het Onafhankelijk Kiesbureau ( OKB) is het toezichthoudend orgaan op de verkiezingen. Waarop en op welke wijze dit moet geschieden, is in de wet geregeld. Op alle onderdelen van de verkiezingen houdt het OKB toezicht en hij mag zich ook laten informeren over de voorbereiding van de verkiezingen en ook hoe de stemming verloopt op de dag van de verkiezingen. Het OKB is kortom een democratische “observer”. De voorzitter van dit orgaan is oud-docent Verbintenissenrecht aan de AdeKUS, dr. Van Dijk-Silos. Zij was te gast in Rashid Pierkhan’s (KAAK), alwaar ze tekst en uitleg gaf over de werking en de bevoegdheden van het OKB.

Het OKB heeft geprobeerd discussies over de Kiesregeling te initiëren, maar jammer genoeg wordt dat nooit opgepakt. Jammer dat deze discussie alleen plaatsvindt voor en na de verkiezingen. Er is momenteel een levendige discussie gaande over het huishoudelijk reglement van politieke partijen. Volgens het OKB zouden mogelijk twee politieke partijen niet voldoen aan die voorwaarden. De wet geeft duidelijk aan welke documenten men moet aanbieden om te mogen deelnemen aan de verkiezingen. Een van de voorwaarden is dat een politieke organisatie een goed huishoudelijk reglement moet bezitten. Als men dat niet aanbiedt, kan het OKB helaas niet overgaan tot registratie, zegt Van Dijk-Silos. Beide politieke partijen, legt ze uit, hebben te maken met een ander zeer interessant vraagstuk namelijk: kan het OKB partijen schrappen voor deelname aan de verkiezingen?
 

Over de registratie van politieke partijen zegt Van Dijk- Silos dat politieke partijen volgens de wet zich niet voor elke verkiezing hoeven te registreren. Want de wet zegt: eenmaal geregistreerd, blijft geregistreerd. Volgens haar ligt hier de crux van de hele discussie. De Kieswet is vaag. Als een politieke partij van bestuur verandert, hoeft dat niet te worden doorgegeven aan het OKB. Van Dijk-Silos is als jurist de mening toegedaan dat het wel zou moeten. Verder vindt het OKB dat als politieke partijen twee keer achter elkaar niet meedoen aan de verkiezingen, zij uit het register moeten worden verwijderd, anders heeft men een verkeerd beeld van het aantal politieke organisaties. Deze moeten altijd ‘office-seeking’ zijn.
In 1987 is deze wet aangenomen en er moest een staatsbesluit worden gemaakt. Het blijkt echter dat het staatsbesluit nooit gemaakt is om het model van het openbaar register vast te stellen. In augustus 2004 is de huidige samenstelling van het OKB geïnstalleerd, en Van Dijk-Silos dacht dat alles netjes geordend in een klapper of op de PC zat; hoe anders was de realiteit. Ze verduidelijkt dat er problemen waren bij de overdracht van stukken (van de vorige leiding ) door de huidige leiding van het OKB.

Overdracht heeft dus niet plaatsgevonden. Het OKB moest voor de verkiezingen van mei 2005 een hele organisatie opzetten en het was kort dag. Men heeft toen de registratie even laten liggen ervan uitgaande dat alles in orde zou komen.
Toen het moment daar was dat partijen hun registratiebrief moesten krijgen, bleek dat er helemaal geen dossiers van de politieke patijen aanwezig waren en sterker nog, er was helemaal geen openbaar register. Silos ging er van uit dat het openbaar register ergens zou liggen. Ze heeft toen gewerkt met kopieën die het Centraal Hoofdstembureau toen verstrekt heeft van politieke partijen die ooit hebben meegedaan aan de verkiezingen. Daarvan mocht aangenomen worden dat die geregistreerd waren. Twee maanden voor de verkiezingen was duidelijk kort dag en daarom heeft Van Dijk-Silos ervoor gekozen om het zo op te lossen. Voor OKB betekent het dat een ongehoordheid opgelost moest worden en dat voor 2010.
In 2005 heeft Clad alle stukken bij elkaar gezocht en bleek dat er geen dossiers waren van politieke partijen, er waren lege mappen, en nergens was er een openbaar register te vinden. Toen heeft het OKB besloten schoonschip te maken. Er is nu een model gemaakt voor het openbaar register, er moet wel nog een staatsbesluit komen. Juridisch betekent het volgens Van Dijk-Silos, dat als je niet geregistreerd bent op de wijze zoals de wet voorschrijft, je registratie nietig is. Dus het OKB schrapt niemand, simpel omdat niemand geregistreerd was; er valt dus niets te schrappen.

Het OKB mag en heeft de bevoegdheid niet om te schrappen, zegt mevrouw Van Dijk-Silos met nadruk. De conclusie is dat politieke partijen die deelgenomen hebben aan de verkiezingen vanaf 1987, nooit juridisch correct zijn geregistreerd, althans niet op de wijze waarop de wet het voorschrijft (ook in 2005 niet). Het is fout gegaan in 1987, zegt Van Dijk-Silos. Men heeft toen geen model gemaakt van het openbaar register bij staatsbesluit. Een concept staatsbesluit is ingediend en dat ligt nu bij de Staatsraad. De wet zegt duidelijk dat een politieke organisatie moet voorkomen in een openbaar register en het openbaar register moet worden vastgesteld bij staatsbesluit.
Maar hoe gaan we met dit verleden om. Mevrouw Silos constateert nuchter dat iedereen in 1987 naar alle waarschijnlijkheid te goeder trouw heeft gehandeld, gezien de tijd en omstandigheid. Er werd haast gemaakt om de democratie te herstellen. Als gerenommeerde jurist en oud-docent benadrukt Van Dijk-Silos dat in deze zaken men nooit haast moet hebben. De letter der wet moest toegepast worden. Opmerkelijk is dat men toen ondemocratisch heeft gehandeld om de democratie te herstellen. Maar Van Dijk-Silos concludeert niet dat de verkiezingen onrechtmatig zijn geweest; men heeft op zijn zachtst gezegd onverantwoordelijk gehandeld en men is vrij slordig geweest.

Sinds 2007 is Van Dijk-Silos bezig met de registratie. Waarom doen politieke partijen dan zo moeilijk, is de hamvraag. Een gewoonte in Suriname is dat de voorzitter van de politieke organisatie tientallen jaren blijft aanzitten. Het bestuur wisselt om de leider heen. Wat krijg je dan analyseert Van Dijk-Silos; men wordt dan geleid door gewoonte. Onze politieke partijen zijn ouderwets geschoeid. Door jongeren toe te laten in de politieke organisatie zal er verandering komen en dat zal er voor zorgen dat er een ‘paradigm shift’ gemaakt moet worden; er moet ordening komen. De tijd van ordenen is aangebroken. De maatschappelijke discussie is zeer goed voor de interne democratie en de performance van de partijen zal ook hierdoor verbeteren, luidt de conclusie van Van Dijk-Silos.
Als het huishoudelijk reglement van een politieke organisatie niet voldoet aan de toetsing van het OKB dan zegt de wet dat er overleg moet plaatsvinden met de organisatie. Wat ook al eerder gebeurd is. De wetgever hoopt dan dat de organisatie zijn tekortkomingen gaat aanpassen. Zo is de VHP een gevestigde traditionele partij die vijftig jaar oud is met sterk ingeburgerde gewoonten en gebruik en dat is moeilijk te breken. Er zijn momenteel nul partijen geregistreerd bij het OBK.

Satis Baldewsingh

 

▲ Boven