Nationaal
> Goudtrein van Lely in Suriname
bleek een flop
Geplaatst:
23/08/2005
Paramaribo -
In Nederland wordt Cornelis Lely, grondlegger van de
Zuiderzeewerken, bejubeld en geroemd. Maar zijn verdiensten in eigen
land worden in Suriname overschaduwd doordat hij daar een eeuw
geleden de motor was achter een van de grootste infrastructurele
mislukkingen. Lely liet als gouverneur, tegen beter weten in, een
peperdure maar onrendabele spoorlijn aanleggen. De liberaal Lely
werd in 1902 aangesteld als gouverneur in Suriname.
Direct na aankomst in Paramaribo zag hij,
als een van de weinigen, het belang in van een verbinding vanuit
Paramaribo naar de ontoegankelijke jungle. Het goud dat daar uit de
bodem werd gehaald, zou per trein eenvoudig naar de hoofdstad kunnen
worden vervoerd. Bovendien zouden kleine landbouwers langs de route
van de spoorverbinding mee kunnen profiteren, doordat zij op snelle
wijze hun producten naar de markt in Paramaribo konden vervoeren.
Deskundigen waarschuwden Lely dat hij veel te optimistisch was en
dat de spoorweg nooit rendabel zou kunnen zijn. Maar hij sloeg alle
adviezen in de wind en dreef zijn zin door.
Tussen 1903 en 1912 werd 8,5 miljoen
gulden uitgetrokken voor de aanleg. Het enkele spoor liep vanaf het
Valliantsplein in Paramaribo naar Kabel aan de Surinamerivier. De
rivier werd hier overkluisd door een 300 meter lange kabelbaan,
waarna aan de andere zijde de spoorlijn weer verder ging tot Dam aan
de Sarakreek. In 1903 werd met de aanleg begonnen, waarbij vooral
Curaçaose zeelieden werden ingezet. Het eerste baanvak, van
Paramaribo tot Republiek, werd in 1905 in gebruik genomen. In 1
januari 1912 was het 173 kilometer lange traject tot station Dam bij
Sarakreek voltooid. Het overige deel is er nooit gekomen. Want veel
goud werd er niet vervoerd, omdat er te weinig werd gewonnen. De
goudkoorts was bij de ingebruikname in 1912 alweer voorbij. De
enigen die er frequent gebruik van maakten, waren de bewoners langs
de spoorlijn, die hun agrarische producten naar de stad brachten. De
goudtrein werd daarmee ongewild veranderd in een markttrein. In de
jaren zestig verdween een groot gedeelte van het traject door het
ontstaan van een stuwmeer. Brownsweg werd het eindpunt van de lijn
en de rails liepen daar gewoon het stuwmeer in. In Paramaribo werd
eerst het traject tot aan Beekhuizen opgedoekt en in een later
stadium tot aan Onverwacht. In 1987 reed de laatste trein. Het deel
van de spoorlijn tussen Paramaribo en Onverwacht is vandaag de dag
nauwelijks meer terug te vinden. Bij Onverwacht staan nu de
verwaarloosde locomotieven en wagons te wachten op hun definitieve
ondergang. Van de spoorlijn is in de jaren zestig zo'n 80 kilometer
verdwenen in het stuwmeer dat werd aangelegd. Lely is de blamage
wonderbaarlijk genoeg nimmer persoonlijk aangerekend.
Het plaatsje Kofidjompo werd precies
honderd jaar geleden zelfs veranderd in Lelydorp. Het eeuwfeest
wordt dit jaar zelfs uitbundig gevierd. Daarmee krijgt Cornelis Lely
eer, terwijl hij die volgens veel Surinamers eigenlijk niet
verdient. In de jaren negentig werden nog wat halfslachtige pogingen
ondernomen om een deel van de lijn weer in gebruik te nemen. Zo werd
geprobeerd er een toeristische trekpleister van te maken. Een deel
van het traject werd ontdaan van onkruid, de locomotieven en wagons
onder het stof vandaan gehaald. Maar kort na de feestelijke
maidentrip bloedde het stilletjes dood. Er maakten te weinig
toeristen en bewoners gebruik van het spoorlijntje. Ook de voormalig
directeur van het Nederlandse Lovers Rail, Peter Sul, had het plan
opgevat om 90 kilometer van het traject weer nieuw leven in te
blazen. Maar geldgebrek en het gebrekkige enthousiasme aan
Surinaamse zijde hebben ook dit initiatief als een zeepbel uit
elkaar doen spatten. En daarmee blijft de Lawaspoorlijn wat hij was:
de flop van Lely.
Bij overname Bron vermelding verplicht
/ Dagblad Suriname.
Om deze website te bekijken heeft u
Macromedia Flash player
7.0 of hoger nodig.
Indien uw browser geen scripting support, gelieve de
Java
software te downloaden.
